वीरेन्द्रनगरलाई नमुना सहर कसरी बनाउने ?

मध्यपश्चिमको क्षेत्रीय सदरमुकाम वीरेन्द्रनगर विकासको गतिमा अगाडि बढ्दैछ । क्षेत्रीय सदरमुकाम भएर पनि वीरेन्द्रनगरको भौतिक पूर्वाधारमा अपेक्षाकृत विकास भएको छैन । यहाँको बजार अव्यवस्थित भएका कारण नगरको सुन्दरतामा नै कमी आएको छ । नगरका सडक, ढल, छाडा चौपाया, आफूखुशी जग्गा प्लटिङ्ग र गुरुयोजना कार्यान्वयन नहुँदा वीरेन्द्रनगरको स्वरूपमा परिवर्तन आउनसकेको छैन । तर हालै सम्पन्न नगर परिषद्ले वीरेन्द्रनगरलाई प्रादेशिक राजधानीको रूपमा विकास गर्ने र नमुना सहर बनाउने प्रस्ताव पारित गरेको छ । यसै विषयमा हामीले वीरेन्द्रनगरलाई कसरी नमुना सहर बनाउने ? भनेर साधेका थियौं । प्रस्तुत छ, उनीहरूको धारणा जस्ताको त्यस्तै :

Chakra BDR Singhनगरलाई सफा र सुन्दर बनाउने कार्य त्यति सजिलो त छैन । यो कसैले एक्लै चाहँदैमा पनि सुन्दर हुन सक्दैन । यो एउटा साझा अभियान भएका कारण पनि सबैले साथ दिन जरुरी छ । बजारमा सफा गरेर वा केही दिनको अभियान चलाएर मात्र पुग्दैन । अब पहिलो चरणमा जनचेतना अभियान सञ्चालन गर्ने र नागरिकलाई बजार क्षेत्रमा फोहोर नगर्न आग्रह गर्नुपर्दछ । त्यसपछि जसले सार्वजनिक स्थलमा फोहोर गर्दछ त्यसलाई कारबाही गर्नुका साथै सामूहिक बहिस्कार समेत गर्ने संस्कारको विकास हुन आवश्यक छ । कारबाही भएको अवस्थामा कसैले पनि उसलाई छुटाउनका लागि प्रयास गर्ने भन्दा पनि निरुत्साहित गर्नेतर्फ लाग्न जरुरी छ । -चक्रबहादुर सिंह, वीरेन्द्रनगर–६

Dharmaraj Singhप्रशासनिक तथा शैक्षिक केन्द्रको रूपमा रहेको वीरेन्द्रनगर भावी सङ्घीय राजधानीको रूपमा समेत चर्चामा रहेको समयमा वीरेन्द्रनगरलाई सुन्दर नगर बनाउनको लागि सम्पूर्ण नगरबासीहरू नै एकजुट भएर लाग्न जरुरी छ । हामी वीरेन्द्रनगरलाई वास्तविक रूपमा नै सङ्घीय राजधानीको रूपमा परिणत गर्न चाहन्छौं भने एक पटक यहाँको नागरिक समाज र निजी क्षेत्रले कम्मर कसेर लाग्नुपर्ने देखिन्छ । संघीय राजधानी सुन्दर नगर विना सम्भव पनि छैन । वीरेन्द्रनगरको सुन्दरता संघीयतासँग जोडिएको कारण नगरलाई सुन्दर बनाउने प्रयास पनि नगरबासीहरूकै हातमा छ ।
धर्मराज सिंह, दैलेख, हाल वीरेन्द्रनगर–६

ratna BDR Shahiवीरेन्दनगरलाई संघीय राजधानीसँगै सुन्दर नगर बनाउनको लागि यहाँको सरसफाइमा ध्यान दिन जरुरी छ । प्रद्रेश नम्बर ६ को राजधानी त्यसमा फोहोर व्यवस्थापन नै हुन नसके त कसरी राजधानी बनाउन सकिएला सुन्दर नगरले पनि संघीय राजधानी बनाउनमा केही मद्दत पुग्छ । वीरेन्द्रनगरको सरसफाइको अवस्थालाई राजनीतिक दल, सरोकारवाला निकाय र स्थानीयहरूले मुख्य सवालको रूपमा लिन जरुरी देखिन्छ । आफ्नो घर आँगनबाट वा व्यवसायबाट निस्केको फोहोर आफैले नै व्यवस्थापन गर्नेतर्फ हरेक व्यक्ति÷व्यवसायी सक्रिय हुने हो भने वास्तवमा हामीले चाहेको सफा र स्वच्छ वीरेन्द्रनगर बनाउन सकिन्छ ।                                                -रत्नबहादुर शाही, वीरेन्द्रनगर–१८

Gagan BDR Shahiवास्तवमा जिल्लाको विकास र निर्माण र नगरलाई सुन्दर नगर बनाउनको लागि सुर्खेतीहरूले विगतदेखि नै आफ्नो एकता र सक्रियता प्रस्तुत गर्दै आइरहेका पनि छन् । तर, पनि जति नगरलाई सफा र स्वच्छ बनाउनुपर्ने हो त्यति भने भइसकेको अवस्था छैन । त्यसका लागि यहाँको सरोकारवाला निकाय, राजनीतिक दल, स्थानीय सम्पूर्णले नगरलाई हाम्रो भन्दा पनि प्रत्येक व्यक्तिले मेरो भन्ने भावनाका साथ सरसफाइमा लाग्न सकेमा पक्कै सुन्दर नगर बनाउन धेरै समय लाग्ने छैन । त्यसका लागि प्रत्येक घर–घरबाट सरसफाइको अभियान सुरु गर्न जरुरी छ । घर, टोल र समाज सफा भए नगर त्यसै सफा हुन्छ ।                                         -गगनबहादुर शाही, वीरेन्द्रनगर–१८

janak_prasad_adikariसफा र स्वच्छ वीरेन्द्रनगरका लागि पछिल्लो समयमा वीरेन्द्रनगर नगरपालिका कार्यालयले सरसफाइका कार्यक्रमहरू गर्दै आए पनि त्यसको प्रभावकारिता भने देखिन सकेको छैन । वास्तवमा वीरेन्द्रनगरको सरसफाइको अवस्थामा सुधार ल्याउनका लागि अब सरकारी र निजी क्षेत्रले आपसमा समन्वय गर्न जरुरी छ । राज्यका तर्फबाट एक्लै पनि यो अभियान सफल बनाउन असम्भव छ । यो अभियानमा निजी क्षेत्रको र आम जनताको सहभागिता गराउन सकेको अवस्थामा नगरको सरसफाइको सवालमा अपनत्व हुन्छ । यसले सबैलाई जिम्मेवार बनाउन सक्छ ।
-जनकप्रसाद अधिकारी, दैलेख  हाल सुर्खेत

Rita Bohoraअब नगरको सुन्दरता कायम गर्नका लागि निजी क्षेत्रले पनि सक्रियता देखाउन जरुरी छ । यो सामाजिक अभियान भएकाले पनि सबैको सहयोग, सहकार्य र सक्रियताबाट नै अगाडि बढ्न सकिन्छ । नगर सफा हुनु भनेको सुर्खेतीको पनि प्रतिष्ठा बढ्नु
हो । राज्यले नै सफा गरी देला भन्ने भन्दा पनि नागरिकस्तरबाट पनि अब आफ्नो नगरलाई सफा र सुन्दर बनाउनका लागि एकसाथ जुट्न आवश्यक छ । आफूले उत्पादन गरेको फोहोर आफैले नै व्यवस्थापन गर्नेतर्फ हरेक व्यक्ति सक्रिय हुने हो भने वास्तवमा हामीले चाहेको सफा र स्वच्छ वीरेन्द्रनगर बनाउने अभियान सफल हुनसक्छ ।
-रीता बोहरा, वीरेन्द्रनगर–११

Bijaya sejuwalवीरेन्द्रनगरलाई सुन्दर नगर बनाउनको लागि नागरिकस्तरबाटै जागरूप हुन आवश्यक देखिन्छ । सरकारको भर मात्र पर्नु भन्दा पनि स्थानीयस्तरबाट तथा प्रत्यक व्यक्तिले आफूले उत्पादन गरेको फोहोर आफै व्यवस्थापन गर्न सकेको खण्डमा पनि नगरको फोहोर व्यवस्थापनमा केही सहयोग पुग्छ । अर्काे कुरा सरकारबाट सरसफाइको क्षेत्रमा आउने बजेट तथा अनुदानलाई भष्ट्राचारीहरूको हातमा पर्न नदिएर सम्बन्धित काममा लगाउन सकेको खण्डमा अबको पाँच वर्षभित्रैमा नगर उपत्यलाई सुन्दर नगर बनाउन सकिन्छ ।
-विजय सेजुवाल, राम्नाकोट–६, कालिकोट हाल सुर्खेत

Bakhat BCवीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको हो । पहिला नगरपालिकाले नगरको फोहोर व्यवस्थापनको लागि विशेष खालको अभियान नै सञ्चालन गर्न जरुरी छ । सरसफाइको क्षेत्रमा राजनीतिक दलहरूको पनि उत्तिकै महŒवपूर्ण भूमिका पनि रहन्छ । राजनीतिक दलहरूले आफ्नो क्षेत्र जिल्लाको सरसफाइको लागि केही कदम पनि चाल्न जरुरी छ । जिल्लामा रहेको अव्यवस्थित बसोबासले पनि नगरको सुन्दरतालाई नकारात्मक असर पारेको छ । त्यसका लागि बसोबासलाई पनि व्यवस्थित गर्न जरुरी छ ।
-बखत बिसी, वीरेन्द्रनगर–११

Dheraj Koiralaवीरेन्द्रनगरलाई सुन्दर नगर बनाउनको लागि यहाँका व्यवसायीहरू सक्रिय भएर आफ्नो अगाडिको फोहोरलाई मात्र व्यवस्थापन गर्न सकेको खण्डमा पनि नगर सफा र स्वच्छ राख्न सहज हुन्छ । बजार क्षेत्रको ढल निकास, नालीहरूको फोहोरलाई पनि व्यवस्थापन गर्न जरुरी छ । त्यसका लागि सरोकावाला निकाय र स्थानीय सबैको सक्रिय सहभागिताको आवश्यक छ । सरकारी पक्षबाट मात्र नभइ स्थानीय र निजी क्षेत्रबाट पनि सरसफाइको अभियान चालियो भने सरकारले गरेको काम भन्दा राम्रो र छिटो काम निजी क्षेत्रबाट हुनसक्छ । यसका लागि अब निजी क्षेत्रले आफ्नो सक्रियतालाई थप बढाउन जरुरी छ ।  -धिरज कोइराला, वीरेन्द्रनगर–२२