अलैची खेतीमा आकर्षित हुँदै सुर्खेतका किसान

 

सुर्खेत: सुर्खेतका किसानहरू अलैची खेतीमा आकर्षित भएका छन् । राम्रो आम्दानी दिन थालेपछि सुर्खेतका दर्जनौँ स्थानका किसानहरू अलैची खेतीतर्फ आकर्षित भएका हुन् । ओसिलो जमिनमा हुने अलैचीबाट किसानले वार्षिक रूपमा लाखौँ आम्दानी लिँदै आएका छन् । उत्पादित अलैचीको बजार सहजै हुनेभएपछि किसानहरू खोल्सा खाल्सी र ओसिलो बारीमा अलैची धमाधम रोप्न थालेका छन् । रोपेको दुईदेखि तीन वर्षमा अलैचीले आम्दानी दिने भएपछि किसानहरूले अलैची खेती गर्न थालेका हुन् । सुर्खेतको सिम्ता र चिङ्गाड गाउँपालिकाभित्रका ओसिलो क्षेत्रमा अलैचीको व्यावसायिक खेती गर्ने गरिएको छ ।

पुर्वी सुर्खेतको सिम्ता गाउँपालिका–८ का गणेशबहादुर मल्लले व्यावसायिक रूपमा अलैची खेती गर्छन् । अलैची खेतीबाट बर्सेनि मनग्य आम्दानी लिँदै आएका छन् । उनले झन्डै ६ वर्षदेखि अलैची खेती गरिरहेको जनाए । सुरुवाती चरणमा प्रतिकेजी दुई हजार पाँच सयमा बिक्री वितरण हुने गरेको थियो । राम्रो मूल्य पाएको देखेपछि आफूले पनि अलैचीको व्यवसाय सुरु गरेको उनको भनाइ छ । आफ्नै बारिमै भएका बोटबाट थप बगैँचा विस्तार गर्दा अलैची फल्न तीन वर्ष लाग्ने भन्दै उनले अलैचीको बजार भाउ राम्रो रहेको बताए । ‘अहिले पनि एक हजार पाँच सय रूपैयाँ प्रतिकेजी अलैची बिक्री वितरण गर्दै आएका छौँ’ उनले भने, ‘वार्षिक दुई क्वीन्टलसम्म उत्पादन हुन्छ ।’

सुरुवाती वर्षमा दुई हजारदेखि दुई हजार पाँच सय रूपैयाँ किलोमा बिक्री हुँदै आएको अलैची हाल खेती गर्ने किसानहरू थपिएसँगै एक हजार पाँच सयसम्ममा बिक्री भइरहेको उनले बताए । उक्त क्षेत्रस्थित एक हजार तीन सय मिटरभन्दा माथिल्लो उचाईमा व्यावसायिक अलैची खेती गर्ने गरिएको छ । अलैची खेतीबाट वार्षिक रूपमा तीन लाख आम्दानी हुने गरेको मल्लले जानकारी दिए ।

अलैचीले यहाँका किसानको आर्थिक अवस्था उकासिएको छ । करिब चार वर्ष अघिदेखि अलैची खेती विस्तार भएको सिम्ता गाउँपालिकाको चुनपानी डाँडाखालीमा केही वर्षदेखि अलैची खेतीले राम्रो आम्दानी दिन थालेपछि यहाँका अधिकांश किसानको आर्थिक अवस्था उकासिन थालेको हो । वडा नं. ८ कै रुद्रबहादुर रानाक्षेत्रीको दिनचर्या अलैची बारीमै बित्छ । अलैची किसान रानाक्षेत्रीले गाउँगाउँमा खेतीको लहर बढेको बताए । करिब चार रोपनी जग्गाबाट सुरु भएको अलैची खेती यतिबेला पाँच रोपनी क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । अलैची दाना र बिरुवा बिक्री गरी उनले वार्षिक तीन लाख आम्दानी गर्दै आएका छन् । उनले भने, ‘व्यावसायिक रूपमा खेती गर्न सहज छैन, सिँचाइको अभाव छ, सरकारी अनुदान भए सहज हुनेथियो ।’

उनी एक सफल अलैची किसान हुन् । कम मेहेनतमै राम्रो आम्दानी दिने भएकाले अलैचीप्रति गाउँलेको ध्यान केन्द्रित हुन थालेको छ । सिम्ता गाउँपालिकाको वडा नं. ८ चुनपानी डाँडाखालीमा गणेशबहादुर मल्ल र रुद्रबहादुर रानाक्षेत्रीजस्तै अलैची खेती थाल्ने अर्का सफल कृषक रामबहादुर मल्ल पनि हुन् । उनले पनि वार्षिक दुई लाखभन्दा बढी आम्दानी अलैची खेतीबाटै गर्दै आएका छन् । अलैची खेतीले स्थानीयको आर्थिक हैसियत मात्र होइन, भाग्य नै बदलिदिएपछि किसान पछिल्लो समयमा अलैची खेतीतर्फ आकर्षित हुँदै गएका छन् ।

हाल सुर्खेत जिल्लामा आठ हेक्टर क्षेत्रफलमा अलैची खेती हुँदै आएको कृषि विकास निर्देशनालय सुर्खेतले जनाएको छ । जिल्लाका चार सयभन्दा बढी कृषक व्यावसायिक अलैची खेतीमा आवद्ध भएका छन् । जिल्लामा लगाइएको अलैचीको दानाको माग उच्च रहँदै आएको छ । जिल्लामा उत्पादित अलैचीका दाना कर्णालीका विभिन्न जिल्लामा पुग्ने गरेको छ । अलैची व्यवसायमा जिल्लाका किसानको भविष्य राम्रो रहेको छ । सरकारले उचित व्यवस्था गर्नुपर्नेमा कृषकहरू बताउँछन् ।

अलैची खेती गर्न विशेष गरी चिस्यान र ओसिलो र छहारीको व्यवस्थापन गर्न सकिने जग्गा उपयुक्त हुने कृषि विकास निर्देशनालयका निमित्त प्रमुख चित्रबहादुर रोकायले बताए । अलैची खेतीलाई प्रर्वद्धन गर्नका लागि अनुदानका कार्यक्रम राखिएको उनले जनाए । अलैची खेतीलाई धेरै समय पनि खर्चनु नपर्ने भएकाले किसानहरू हौसिएको उनको भनाइ छ । यो वर्ष पनि निर्देशनालयले अलैचीको क्षेत्रविस्तार गर्ने भन्दै अनुदानमा बिरुवा वितरण गरेको थियो । ५० प्रतिशत निर्देशनालयको र ५० प्रतिशत समूह, सहकारीको गरी बिरुवा वितरण गरिएको जनाएको छ । उक्त कार्यक्रमका लागि पाँच लाख बजेट विनियोजन भएको थियो ।

 

 

प्रकाशित मितिः   २६ श्रावण २०८१, शनिबार ०५:०५