राजधानीको मुख्य सडक तीन वर्षदेखि अलपत्र

बजेटको सुनिश्चित नहुँदै हचुवाको भरमा योजना छनोट गर्दा निर्माणले गति लिएन

वीरेन्द्रनगरको मंगलगढी चोकदेखि काँक्रेविहार जोड्ने सडक स्तरोन्नतिको काम अलपत्र परेको छ । बजेट सुनिश्चित नहुँदै हचुवाको भरमा योजना छनोट गर्दा तीन वर्षदेखि सडक लथालिङ बनेको हो । यतिका लामो समयसम्म नाला निर्माणको काम समेत अधुरो छ । आर्थिक वर्ष २०७५÷०७६ मा कर्णाली प्रदेश सरकार र वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाको संयुक्त लगानीमा उक्त सडक निर्माणको काम अघि बढाइएको थियो । सडक समयमै नबन्दा यात्रुलाई बाह्रै महिना सास्ती हुने गरेको छ । यो सडक खण्ड वर्षामा हिलाम्मे र हिउँदमा धुलाम्य हुन्छ ।

प्रदेश राजधानीको सडक भएकाले नगरको मात्र नभइ प्रदेशकै महŒवको हो । वीरेन्द्रनगर बजारदेखि काँक्रेविहार संरक्षित क्षेत्र जोड्ने यहीँ सडक भएर उपत्यकाका दक्षिणी क्षेत्रका हजारौं बासिन्दाहरूको दैनिक आउजाउ हुन्छ । प्रदेश र नगर दुवैको गौरवको आयोजना भए पनि स्तरोन्नतिमा भने चरम लापरवाही गरिएको छ ।

सुरूमा वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले नाला निर्माण गर्ने र बाँकी काम प्रदेश सरकारले गर्ने सहमति भएको थियो । त्यसबेला प्रदेशले पाँच करोड र नगरपालिकाले एक करोड रूपैयाँ बजेट छुट्याएका पनि थिए । नाला निर्माण सम्पन्न नभइ सडकको अन्य काम प्रदेशले सुरू गरेन । नाला निर्माण नहुँदै सडक निर्माणका काम अघि नबढाइएपछि प्रदेशको बजेट फ्रिज गयो । नगरपालिकाले तीन वर्ष लगाएर एकतर्फ एक हजार दुई सय मिटर नाला मात्र निर्माण गरेको छ । नगरपालिकाका प्रशासकीय अधिकृत टीकाराम ढकालका अनुसार सो कामका लागि नगरपालिकाको दुई करोड ५० लाख बजेट खर्च भएको छ । नगरपालिकासँग बजेट अभाव भएपछि बाँकी नाला निर्माणको काम पनि रोकिएको उनले जनाए ।

प्रदेश सरकारले बाँकी रहेको नाला र सडक निर्माणको काम अघि बढाउने गरी पुनः प्रक्रिया थालिएको जनाएको छ । निर्माणाधीन सडकको बाँकी काम गर्न १८ करोडको लागत अनुमान प्रदेश सरकारले गरेको छ । पूर्वाधार विकास निर्देशनालयका अधिकृत हरि शर्मा धितालले गएको फागुनमा नै प्रदेशले लागत अनुमान गरेर योजनालाई बहुवर्षीय रूपमा अघि बढाएको बताए । बजेट एकिन र ठोस योजना नबन्दै काम सुरू गरिँदा निर्माणमा ढिलाइ भएको उनी बताउँछन् । ‘योजना छनोट गर्दा नगर र प्रदेशले संयुक्त रूपमा लगानी गर्ने भन्ने भयो । तर, कति खर्च लाग्छ भन्ने अनुमान र त्यसको सुनिश्चितता भएन,’ उनले भने, ‘नगरपालिकाले नाला निर्माण थाल्यो । बजेट थोरै हुँदा एकै पटक गर्न सकेन । अहिले फेरि प्रदेशले गर्ने गरि प्रक्रिया अघि बढाइएको हो ।’

गएको फागुनमा बल्ल सडकको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन ‐डीपीआर) तयार भएको छ । क्रमागत योजनामा हालेपछि झनै निर्माणको काम अनिश्चित बनेको छ । आगामी भदौदेखि निर्माणको थप काम अघि बढाइने पूर्वाधार विकास निर्देशनालयले जनाएको छ । नगरपालिकाको बजेटले चार÷पाँच वर्षमा पनि सम्पन्न नहुने भएकाले प्रदेश सरकारले निर्माण गर्ने गरी प्रक्रिया अघि बढाएको सरकारी अधिकारीहरू बताउँछन् । दुई किलोमिटर तीन सय मिटर लम्बाई भएको उक्त सडक २५ मिटर चौडा छ । दुवैतर्फ डेढ÷डेढ मिटर चौडा नाला बनाइने, सडक छेउमा ढाई÷ढाई मिटरमा खानेपानीका पाइप तथा बिजुलीका पोल राख्ने, दुई मिटर बीचमा सडक लाइट तथा फूलहरू लगाउने र बाँकी १५ मिटरमा कालोपत्रे गर्ने योजना छ । १८ करोड लागत अनुमान रहेको सडकमा हालसम्म प्रदेश सरकारले ४२ लाख र वीरेन्द्रनगर नगरपालिकाले दुई करोड ५० लाख खर्च गरेका छन् ।

निर्माण कार्यले गति नलिँदा आवागमनमा समेत अवरोध हुने गरेको छ । डोजरले खनेर खराब अवस्थामा रहेको सडकमा ठूल्ठूला खाल्डाखुल्डी छन् । सामान्य वर्षमा पनि हिलाम्य बन्ने हुँदा यायायातका साधन र पैदलयात्रुहरूलाई समेत सास्ती हुन्छ । सडकको बिजोग अवस्था भएकाले यात्रुलाई सास्ती हुनुका साथै यातायातका साधनहरू चलाउन पनि अप्ठेरो हुने गरेको हो । अस्तव्यस्त सडकले किनारका व्यापार व्यवसाय पनि चौपट भएका छन् । निर्माण कार्य छिटो सक्न वडा कार्यालय र नगरपालिकालाई आग्रह गर्दा–गर्दा आजित भइसक्दा पनि सुनुवाइ नभएको लाटीकोइलीबासीको गुनासो छ । प्रदेश राजधानीको मुहार फेर्ने ठानिएका महŒवपूर्ण सडकहरूको निर्माणमा लापरवाही हुँदा स्थानीयले झनै सास्ती भोगिरहेका हुन् ।