वकिल सापके ठैली बिट्कोरेबेर
वकिल साप जोहारीलाल चौधरीसे मोर पहिल भेंट कहिया हुइल । कहाँ हुइल । इ बात महि याद नैहो । औपचारिक परिचय नैहुइलक ओर्से हुइ सायद पहिल भेंटके सम्झ्ना याद नैरहल । २०५८ सालमे पढाइके सिलसिलामे गाउँसे धनगढी सहर सिर्कनु । ओहे सालमे दाङ्ग डेउखरसे छविलाल कोपिलाके सम्पादनमे केरनी वार्षिक पत्रिका मोर हाँठम परल रहे । उ पत्रिकामार्फत मोर साहित्य लेखनमे मोर हिरगरके छाप बैठगैल रहे । हुइना टे मै कविता, चुट्किला २०५४ साल ओर्से लिखे भिंरगैल रहुँ । मोर साहित्यके प्रेरणाके स्रोट, गुरु, मोर डाडु संगम कुश्मी जो हुइँट । उहाँ जब रेडियो नेपाल सुर्खेतसे प्रशारण हुइना हमार पहुरा कार्यक्रममे अपन कविता रचना पठाइँट । ओहेबेरसे मोर रुचि साहित्यमे खिँचल हो । २०५८ सालसम नियमित रुपमे बिन्तिराम महतों ओ श्रीप्रसाद चौधरी मोर गजल, कविता ओ चुट्किला खोब प्रशारण कैलैं ।
जहाँ फेन कानुनी सल्लाहकार
जब २०५९ साल चैत २९ से प्रकाशक दिलबहादुर चौधरी, सम्पादक राजकुमार चौधरी, कार्यकारी सम्पादक लक्की चौधरी ओ व्यवस्थापक नेपालु चौधरी, इ चार जहनके खास नेतृत्वमे पहुरा साप्ताहिक पत्रिका प्रकाशन हुइल रहे । ओहे पहुरा पत्रिकाके प्रिन्ट लाइनमे नाउँ लिखल रहे, कानुनी सल्लाहकार जोहारीलाल चौधरी । थारु समुदायके जट्रा फें संघसंस्था, पत्रपत्रिका जन्मल हरेक ठाउँमे लिखल बिल्गाए अधिवक्ता जोहारीलाल चौधरी । महि लागठ इहे लिखित नाउँसे क्लिक करल कि थारु वकिल फेंन बटैं कहिके ।
२०६३ सालसे लक्की चौधरीके प्रकाशन ओ सम्पादनमे जब पहुरा अर्ध–साप्ताहिक पत्रिका निक्रल टे ओहो पत्रिकामे फेन कानुनी सल्लाहकारके रुपमे नाउँ लिखित बिल्गाइल । अस्टेक कर्टी पहुरा अर्ध–साप्ताहिक पत्रिका फेनसे लक्की चौधरीके प्रकाशन ओ सम्पादनमे २०६४ सावनसे दैनिक रुपमे प्रकाशन हुइ लागल टे वहाँ फेन कानुनी सल्लाहकारके नाउँ बिल्गाइल अधिवक्ता जोहारीलाल चौधरी । पहुरा दैकिनमे आझसम निरन्तर प्रकाशन हुइटी बा । इ पत्रिकाके कानुनी सल्लाहकारसे छुट नैमिल्लिन वकिल साप जोहारीलाल चौधरीहे । इहिसे प्रमाणित हुइठ कि उहाँके थारु भासा, पत्रपत्रिका, संघसंस्थाप्रति कट्रा लगाब बा कना ।
२०६८ सालमे जब मोर नेतृत्वमे कैलालीके पहिल साहित्यिक संस्था छिटलल थारु साहित्यिक समाज हसुलिया जन्मल । ओस्टेके २०७० सालमे जिउगर साहित्यिक फँटुवा जन्मल । २०७१ सालमे हिरगर साहित्यिक बगाल, इजि नेपाल, बातचित घर २०७९, लगायत टमान संघरियनके अगुवाइमे जट्रा फेंन संघसंस्था जन्मल वकिल साप जोहारीलाल चौधरीके बहुट ढेर योगदान बा ।
सामाजिक काममे सक्रियता
ढेर जैसिन मनै जे जौन काममे लागल रहठ, उ ओहे काममे किल सिमित रहठ । जे जहाँ काम करि, जा काम करि ओम्हे किल लागके हेराइल रठैं । मने जोहारीलाल इ बातसे डुर रहिंट । उहाँ पेशासे अधिवक्ता रहिंट । मने अपन काममे किल सिमित रहिके कब्बु फेन बैठल नैडेख्नु मै । अपन काम बाहेक सामाजिक संघसंस्थाके जट्रा फें, गोष्ठी, अन्तरक्रिया, भेंटघाट कार्यक्रम होए, उहाँ हरेक कार्यक्रममे उपस्थित हुइल बिल्गाइँठ । चाहे थारु कल्याणकारी संस्थाके मिटिङ्ग होए, चाहे कोनो संस्थाके कार्यक्रम होए, चाहे कोनो फेन थारुनके कार्यक्रम होए, उहाँ अपन सकृयता सहभागी जनाके अपन असल परिचय डेले रहिंट । गुण लगैले रहिंट । मै उहाँसे खानपिनमे कार्यक्रममे ओट्रा खासे बैठाहीमे जमे टे नैसेक्नु । मने, पहुराके सुभकामना शुल्क, हरचालीके ग्राहक शुल्क, उठैना ओ साहित्यिक संस्थाके साधारणसभाके बैठक लगायत हरडम भेंट हुइटी रहुँ । कौनो फें कानुन सम्बन्धि बात, सल्लाह उहाँसे लेटी रहुँ ।
अधिवक्ता जोहारीलाल चौधरी थारु समुदायके एक जुझारु वकिल रहिंट । उहाँ थारु समुदायके अधिकार ओ हकके लाग लर्ना मनै रहिंट । उहाँ थारु समुदायके हकहितके लाग टमान संघसंस्थामे काम कैले बटैं । उहाँ हमार थारु समुदायके लाग एक प्रेरणाके स्रोत फेन हुइँट । थारु समुदायके विकास ओ समृद्धिके लाग ढेर काम कैले बटैं । उहाँ थारु समुदायमे महत्वपूर्ण योगदान डेले बटैं । थारु समुदायमे शिक्षा ओ जागरूकताके बारेमे महत्वपुर्ण काम कैले बटैं कलेसे सामाजिक न्यायके लाग टमान कानुन सम्बन्धि काम कैल बिल्गाइठ ।
अधिवक्ता जोहारीलाल चौधरी नेपालके थारु समुदायके एक प्रख्यात वकिल तथा कानून व्यवसायी रहिंट । जे लम्मा समयसे कानुनके क्षेत्रमे सक्रिय भूमिका निर्वाह कैले बटैं । उहाँ नेपाल बार एसोसिएसनमे वरिष्ठ तहमे नेतृत्वदायी भूमिका समेत निभैले बटैं । जहाँ नेपालके वकिल समाज ओ न्यायिक पेशामे महत्त्वपूर्ण प्रभाव आइल बा । उहाँ नेपाल बार एसोसिएसनके उपाध्यक्षके रुपमे समेत काम कैसेकल व्यक्तित्व हुइँट । जे कानुन व्यवसायके वरिष्ठ वकिल लोगन बीच नेतृत्व कैके कानुनी तथा पेशागत विषयमे भूमिका निभैले बटैं ।
वकिल साप कौनो फें संघ–संस्था, सरकारी निकाय वा संस्था–संगठन, कानुनी सल्लाहकार नियुक्त कर्ना हुइबेर उ व्यक्ति संस्थाके कानुनी ढाँचा, नियम, कानुन सुचना, विवाद समाधान ओ जोखिम व्यवस्थापन सम्बन्धी पेशागत सल्लाह डेना व्यक्तित्व रहिंट । जोहारीलाल चौधरी एक समाजसेवी, कानुनविद, अधिवक्ता, बौद्धिक व्यक्ति ओ समाजसेवी फेन हुइँट ।
सब जहनसे मिलनसार
जे जट्रा ढेर मनैनसे घुममिल हुइ सेकठ । उ ओट्रे ढेर मनै कमैले रहठ । इ पगरीमे वकिल साब फेन गनजैठैं । हुँकार सबसे भारी क्षमता कलक सब जहनसे हाली मिलनसार हुइसेक्ना मनैं रहिंट । कम बोल्ना लेकिन मिठ बोल्ना हुँकार आडट रहिन । मुद्दामे वकालत कर्नामे कब्बुनै पाछे परिंट । हुँकार वकालत करल, लरल मुद्दा कब्बु फें फेल नैखाइन । एकाध मुद्दा बाहेक हरेक फैसलामे हुँकार जिट हुइल सुन्जाए । तालिम गोष्ठी चलैनामे बरा चौंकससे कलास डिँट । हुँकार डेहल कलास जुर लग्ना मेरिक कब्बु नैसुन्मिले । इहे ओर्से हुइ बहुटसे संघसंस्था मुद्दा फैसला कैना होए टे हुँकिन रोजिन । आब अइना दिनके हुँकार अढुरा यात्रा हुँकार छुट्की छावा विनय चौधरी इ क्षेत्रमे लाग मजा काम करिंट कना सबसे आस बटिन ।
सम्झनामे सिमित वकिल सापः
वकिल साब महिसे उमेरसे टे मोर बाबा अडरिक हुइँट । मने जबसे चिन्जान हुइल टबसे हमार मैगर संघरिया जैसिन सोरही चल्टी रहल । उहाँ इ संसारमे नैरलेसे फेन हुँकार याद, गुण, उपदेश मोर लाग प्रेरणा बनल बा । मै जब जब हरचालीके लावा अंक लेके हुँकार अफिसमे छिरुँ टे पत्रिकाहे कब्बु नैपर्हम, कब्बु नैकिनम नैकहलैं । बस अट्रे कहिंट लागल रहबि सागर भाइ, इहे हरचाली पत्रिकामार्फत अपनेक पहिचान बनी । इहे हरचाली पत्रिका अपनेहे जिनगी भर अमर बनाइ । इ बात २०७२ साल भदौ महिनाके हो । इ बात सोंच्ठुँ टे आँखिमसे यादके आँश चुहे लागठ ।
मनैनके जिनगी अस्टे हो वकिल साप । अपनेसे ढेर राहरंगी करेनैमिलल । ढेर गजल सुनाइ नैमिलल । साहित्यिक सम्मेलन कार्यक्रममे हिरगरसे उँकुवारभेंट करे नैमिलल । आब जिनगी मजा मजा रहि टे अपनेक छावनसे गलगलाइ परि । मोर ओरसे ओ मोर हरचालीके टरफसे सैगर सम्झना । वकिल साप अपनेक ठैलीमसे बिटकोरेबेर मै अटरै निकारे पैलुँ । अपने जहाँ रलेसेफेन अपनेक याद हमार ठन गुँठल बा ।
-सागर कुश्मी
प्रकाशित मितिः ११ चैत्र २०८२, बुधबार १०:२६

सागर कुश्मी ।